توسعه, دسته‌بندی نشده

شاخص های سنجش آب

شاخص های سنجش آب، شاخص هایی هستند که به دانشمندان حوزه بررسی سلامت آب کمک می کنند تا آن ها بتوانند میزان سلامت آب و نیز بهره مندی از املاح مورد نیاز موجود در آن، اطلاعات مورد نیاز خود را بدست آورده و در تولید و حفظ آب گوارا برای مصرف جوامع بشری، مورد استفاده قرار دهند.

آب سالم و تمیز دارای خواص مفید

TDS  چیست؟

یکی از شاخص های سنجش آب، TDS می باشد که، اندازه کل غلظت یون را نشان می دهد، که شامل کاتیون هایی مانند کلسیم، منیزیم، پتاسیم، سدیم، آلومینیوم، آهن و منگنز و همچنین آنیون هایی مانند بی کربنات، کربنات، کلرید، سولفات و نیترات می باشند.

آب تصفیه شده و آب مقطر می توانند TDS با ارزش کمتر از 10 میلی گرم در لیتر را داشته باشند .

دستگاه سنجش سختی آب (TDS)

انواع مقادیر TDS بسته به منبع تأمین آب و زمین شناسی محل آن منبع، به طور قابل توجهی متفاوت است.

دامنه معمولی آب، برای آب های کم وزن ، متوسط ​​و زیاد دارای TDS به ترتیب کمتر از100 ، بین 101-250 ، و بین 251-500 میلی گرم در لیتر می باشد.

آب نزدیک به TDS صفر، دارای طعمی سطحی است. در ایالات متحده ارزیابی های خوش بینانه آب آشامیدنی، طبق بررسی هایی در رابطه با شاخص های سنجش آب، موارد زیر را در رابطه با رتبه بندی TDS یافته اند:

  • 80 میلی گرم در لیتر: عالی
  • بین 81-450 میلی گرم در لیتر: خوب
  • بین 451-800 میلی گرم در لیتر: عادلانه
  •  بین 801-1000 میلی گرم: ضعیف
  •  بیشتر از 1000 میلی گرم در لیتر: غیرقابل قبول
دستگاه دیجیتالی سنجش سختی آب

بیشتر آب ها، دارای سطح TDS کمتر از 500 میلی گرم در لیتر هستند ،که در آن نقطه ، TDS هیچ اثر نامطلوبی بر روی طعم نمی گذارد.

pH چیست؟

از دیگر شاخص های سنجش آب، pH، می باشد. یکی از متداول ترین تجزیه و تحلیل ها در آزمایش خاک و آب، اندازه گیری استاندارد چگونگی اسید یا قلیایی محلول است. این در مقیاس میزان بین 0 – 14 اندازه گیری می شود .  pH  7، خنثی ، pH کمتر از 7، اسیدی؛ و pH بالاتر از 7 نشان دهنده خاصیت بازی است.

در این مدل از شاخص های سنجش آب، هرچه pH به 1 نزدیک تر شود، آن آب اسیدی تر شده و هرچه pH نزدیکتر به 14 باشد، بازی تر است. اسیدها و باز ها دو حالت مانند گرما و سرما هستند.

جدول مربوط به خاصیت PH مواد مختلف

مخلوط کردن اسیدها و بازها با هم حتی می تواند اثراتی بیش از مخلوط کردن آب گرم و سرد ایجاد کنند.

مقیاس pH، لگاریتمی است، به این معنی که، یک واحد کاهش در pH، برابر است با افزایش ده برابر اسیدیته در آن.

به عنوان مثال، اسید موجود در آب گوجه فرنگی با (pH=4 ) ده برابر بیشتر از اسید موجود در قهوه سیاه با (pH=5) است .

یون های هیدروژن (H +) و هیدروکسید (OH-) یون های اتم و یا گروه های اتمی با بار منفی یا مثبت هستند که میزان اسیدیته را کنترل می کنند .

pH، غلظت یون های  (+H) ، و هیدروکسید (OH-) ، که آب را تشکیل می دهند را اندازه می گیرد.

چرا pH مهم است؟

موجودات آبزی برای رشد مطلوب و بقا به pH آب بدن خود نیاز دارند. اگرچه هر ارگانیسم دارای pH ایده آل است، اکثر موجودات آبزی pH  8 را ترجیح می دهند.

در خارج از این محدوده، ارگانیسم ها از نظر فیزیولوژیکی، تحت فشار قرار می گیرند.

شیوه استفاده از دستگاه تست شاخص PH

وقتی دو یون در غلظت برابر باشند، آب خنثی است، در حالی که اگر (H+)>(OH-) ، آب اسیدی می باشد و هنگامی که (OH-)>(H+) بازی می شود.

تولید مثل را می توان با pH خارج از محدوده، تحت تأثیر قرار داد و حتی اگر pH خیلی بیشتر از حد مطلوب خود باشد، ممکن است حتی باعث مرگ ارگانیسم ها شوند. علاوه بر تأثیر مستقیم بر فیزیولوژی موجودات آبزی، جنبه های اضافی پویایی دریاچه نیز تحت تأثیر pH قرار می گیرد.

pH پایین باعث می شود، عناصر و ترکیبات سمی به داخل آب بیایند که در آنجا توسط آبزیان یا گیاهان آبزی گرفته و مصرف می شوند.

تغییرات در pH همچنین، در دسترس بودن مواد مغذی گیاهان مانند فسفات، آمونیاک، آهن و فلزات کمیاب در آب، تأثیر می گذارد.

ORP چیست ؟

از دیگر شاخص های سنجش آب ORP می باشد. در تعریف ORP نظر شما را به توضیحات زیر جلب می نمائیم.

پتانسیل کاهش اکسیداسیون را ORP می نامیم . به زبان ساده، از منظر میکروبی، یک ماده شیمیایی اکسید کننده الکترون ها را از غشای سلولی دور می کند و باعث بی ثباتی و نشت آن می شود.

دستگاه دیجیتالی سنجش ORP

 ORP اندازه گیری شده در میلی ولت ،  یک روش اصلی برای استاندارد سازی پارامترهای ضد عفونی آب می باشد .

به جای اینکه به طور انحصاری میزان دوز را کنترل کنیم ، فعالیت را کنترل می کنند، زیرا ORP بدون توجه به کیفیت آب، پتانسیل ضد میکروبی آب را منعکس می کند.

ارتباط ORP ، pH  و PPM

در این بخش ارتباط کلی شاخص های سنجش آب را با یکدیگر بررسی می کنیم. بر این اساس، اندازه گیری متداول ORP در مقیاس میلی ولت معمولاً در رابطه ای خطی با نرخ هایی نیست که در صنعت  استفاده می شوند.

به طور کلی، افزایش ده برابری در غلظت کلر آزاد ، منجر به افزایش نسبی ORP نمی شود.

برای آب تمیز، 3 تا 5 ppm کلر آزاد، چیزی بیش از حد مجاز کنترل میکروبی کافی ، برای باکتری های شناور آزاد در مدت زمان تماس بسیار کوتاه، فراهم می کند. این کیفیت آب به احتمال زیاد منجر به اندازه گیری 650-700 میلی ولت می شود.

میزان شاخص ORP برخی مواد

اگر pH آب 6/5 تا 7 باشد، کاهش pH به 6  باعث افزایش ORP می شود و دلیل آن این است که، اسید هیپوکلروز (HOCl) بیشتر در دسترس می باشد.

افزایش pH به 8 مقدار ORP را کاهش می دهد، زیرا یون های هیپوکلریت (OCl-)بیشتری در آن وجود دارند.

با حفظ ثابت pH ، و با افزودن کلر بیشتر، ORP را به بالای 900 تا 950 میلی ولت و عموماً در حدود ( 25 HOCl ppm)  افزایش می دهد.

نوسانات کلر آزاد منجر به افزایش قابل توجهی در ORP نمی شود؛ ولی ممکن است، منجر به ایجاد ضد عفونی کننده های ناخواسته فرآورده ها و آسیب به محصول و لکه دار شدن طعم آب شود.

مرجع : escholarship

ادامه مطلب
توسعه, دسته‌بندی نشده

عوامل موثر بر گوارایی آب

پارامترهای موثر بر گوارایی آب

اهمیتی که عموم مردم به عوامل موثر بر گوارایی آب آشامیدنی داده اند ( یعنی اطلاعات حسی از طعم آب گوارا، بو، رنگ و کدر بودن)، در حال حاضر برای پی بردن به میزان کیفیت، رضایت از خدمات ارائه شده، تمایل به پرداخت بهاء آب مصرفی و انتخاب منابع تأمین آب مهم هستند. برخی از بررسی های انجام شده، تخمین زده اند که طعم آب گوارا و مزه آب گوارا ، مسئله اصلی مدیران مراکز آبرسانی عمومی تا سال 2045 خواهد بود که این خود نشانگر اهمیت آب در جهان است .

بهبود عوامل موثر بر گوارایی آب به افزایش مصرف آن ختم می گردد

در بسیاری از نظرسنجی ها، رضایت از عوامل موثر بر گوارایی آب، معمولا بالا بوده است (طبق نظر70 درصد از مصرف کنندگان راضی بودند.) همچنین به طور کامل این موضوع که چرا اهمیت خاصی به صرف زیبایی شناختی داده می شود مورد توجه قرار نگرفته است ؛ اما گفته می شود که افراد جوامع، ممکن است که اطلاعات حسی دریافت شده از مصرف آب، را با خطرات سلامتی که ممکن است از آن بروز نماید، مرتبط بدانند .

اطلاعات حسی حاصل از آب گوارا

اطلاعات حسی غالباً باهم مرتبط هستند. طعم آب گوارا و بوی آن به فرآیندهای فیزیولوژیکی بسیار وابسته بوده، و محرک های اصلی مصرف می باشند. در بسیاری از شرایط، تعامل بین طعم آب گوارا، بو و رنگ آن نیز، که از آنها به عنوان عوامل موثر بر گوارایی آب یاد شد، می تواند به دلیل عوامل روانشناختی باشند، زیرا مردم انتظار دارند که اطلاعات حسی دریافت شده از این عوامل با خواسته آن ها سازگار باشد.

نوشیدن آب سالم و گوارا باعث بهبود عملکرد مغز می شود

نقش ملاک های زمانی و فرهنگی در احساس حاصل از آب گوارا

گر چه طعم و بو، به هم مرتبط هستند، اما اهمیت نسبی داده شده به آن ها با توجه به ملاک های زمان و فرهنگ متفاوت است؛ یعنی عوامل موثر در گوارایی آب در جوامع مختلف، می توانند متغیر باشند. در کشورهای غربی، طعم آب معمولاً مهم تر از بو یا شکل ظاهری آن است ، و دلیل عمده آن می تواند این باشد که، طعم آب را می توان زمانی که مواد شیمیایی آب، در غلظت های پایین تر هستند، از سایر عوامل موثر بر گوارایی آب، بیشتر مورد تشخیص قرار گیرد.

نوشیدن هشت لیوان آب در طول روز فراموش نشود

تامین آب گوارا از طریق سیستم های آبرسانی

تا زمانی که از طریق سیستم های آبرسانی عمومی، آب آشامیدنی را تأمین می کنیم، باید مسئولیت کامل قابل مصرف بودن آن برای مصرف انسان را بر عهده بگیریم؛ حتی اگر مقدار مصرف آن بسیار کم باشد .

 غیر قابل قبول بودن طعم، بو یا مزه آب از طرف مصرف کنندگان به عنوان یکی از عوامل موثر بر گوارایی آب ، در جلب اعتماد عمومی باشد. بنابراین، داشتن درک درستی از چگونگی عوامل موثر بر گوارایی آب ، برای ایجاد و حفظ روابط با مشتریان مصرف کننده مهم است .

آب آشامیدنی باید بدون طعم و بو باشد

علی رغم رابطه قوی بین طعم و قابل قبول بودن آب، ارتباط بین طعم، کیفیت و تصفیه صحیح آب اغلب مورد بی توجهی مسئولان، قرار گرفته است. فنون تصفیه آب، در از بین بردن مواد زائد تشکیل دهنده آب، از جمله نمک زدایی و فرآیندهای غشایی و … موثرتر می باشد . بنابراین تأثیر تصفیه آب بر روی طعم آب اهمیت بسیاری پیدا می کند. همچنین آنیون ها و کاتیون ها، از جمله یون هیدروژن، تا حد زیادی بر بهبود عوامل موثر بر گوارایی آب هستند.

تاثیر یون های محلول در آب بر گوارایی  آب

یون ها، بسته به غلظت، pH ، PE، دما و ثبات ترمودینامیکی،  به طور هم زمان در تعامل هستند. به عنوان مثال، مس می تواند به عنوان یک کاتیون مس آزاد 2 بار مثبت موجود باشد . این می تواند با آنیون ها ، به هم وصل شود تا اجتماع هیدروکسید مس (CuOH ) و اجتماع کربنیک مس ( CuCO ) و اجتماع کلرید مس (CuCl ) تشکیل دهد.

آب سالم باید بدون رنگ باشد

همچنین ممکن است ، هیدروکسید مس رسوب ایجاد نماید که هرکدام دارای بو و مزه و به طور کل عواملی موثر بر گوارایی آب هستند . به دست آوردن گونه ترکیبات مختلف یون، هنوز به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفته است. بنابراین، منابع در مورد تأثیر سلیقه بین میزان یون ها و میزان مواد معدنی و نمک متفاوت هستند.

نتیجه گیری

بررسی های تئوری برای بررسی چگونگی تعیین  “طعم آب گوارا” ، چگونگی تعیین سطح مواد معدنی ( کاتیون ها و آنیون ها )، طعم و مزه آب، چگونگی برخورداری از استانداردهای موجود در رابطه با طعم و نیز چگونگی تصفیه آب می تواند در آینده بر داشتن آبی خوش مزه و خوش طعم تأثیر بگذارند ؛ هنوز تحقیقات بیشتری لازم است تا متخصصان آب آشامیدنی، متخصصان درمان، محققان و تنظیم کننده ها، درک درستی از چگونگی تأثیر تصمیم گیری های آنها بر عوامل موثر بر گوارایی آب پیدا کننده که شامل بررسی تمام حواس درگیر انسانی با آب می باشد.

آب های حاصل از ذوب برف های کوهستانی بسیار گوارا می باشد

ادامه مطلب
توسعه, دسته‌بندی نشده

اهمیت آب

اهمیت آب در زندگی

یکی از اساسی ترین اجزای حیاتی برای توسعه پایدار اجتماعی و اقتصادی تمام دنیا، کلمه ایست دو حرفی به نام آب که تأمین آن، تأمین حیات برای بشر، می باشد. با پیشرفت تکنولوژی و در پی آن افزایش دانش بشری نسبت به اهمیت آب، و بیماری های واگیرداری که به سبب سالم نبودن آب می توان به وجود آمده باشند و همچنین بین افراد منتقل گردند، تمام کشور های دنیا بر آن شده اند که به کیفیـت و اهمیت آب مصـرفی بیشتر بها دهند.

اهمیت آب را زمانی می توان دریافت که با نبودش روبرو شویم

اهمیت آب سالم آشامیدنی

آب آشامیدنی، از نظر سازمان جهانی بهداشت، آبی که برای مصرف بشر مورد استفاده قرار گیرد و همچنین همین بشر بتواند برای رفع نیازهای خود در طول زندگی مانند انجام امور مربوط به کارهای منزل و سایر امور جاری خود از آن استفاده نماید.

علاوه بر تعریف فوق از آب آشامیدنی، ویژگی های دیگری نیز در رابطه با آن حائز اهمیت می باشد که بازگو کننده کیفیت آن از نظر میکروب شناسی است. چنانچه در آب آَشامیدنی باکتری های شاخص وجود داشته باشند، نشانه این است که در آن، میکروارگانیسم های بیماری زا موجود می باشند. این نوع آلودگی ها به طور کلی، با آلودگی از طریق مدفوع بشر و حیوان مرتبط می باشند و نحوه تخلیه فاضلاب در محیط هایی که دارای آب می باشند، مهم ترین مکانی است که می تواند، میکروارگانیسم های حاصل از مدفوع، که از مهم ترین آن ها می توان به پاتوژن ها اشاره کرد، را در آب آشامیدنی به وجود آورند.

آب سالم و قابل شرب

تعریف دیگر این است که آب آشامیدنی سالم، آبی است که آلوده نبوده و عاری از مواد سمی باشد و مصرف کننده را به بیماری های واگیردار از آن مبتلا نکند، و از طرف دیگر، داری مواد معدنی و آلی به اندازه مورد نیاز بدن، باشد.

عوامل کمبود منابع آب آشامیدنی سالم

. فقر و رشد بی رویه جمعیت

علی رغم وجود فقر در برخی کشورهای دنیا، رشد جمعیت عامل بسیار مهمی در کمبود منابع آن از جمله آب گردیده است که این امر، توســعه اقتصــادي و اجتمــاعی کشورها و جوامع را، بــا محدودیت منابع آب، و بهداشـت ضعیف روبرو نموده است و همین کمبود امکانات و از طرفی افزایش جمعیت در حفظ سلامت افراد دچار مشکل نموده است. از این رو شاهد کمبود آب سالم نیز در این جوامع می باشیم. از آنجایی که اهمیت نوشیدن آب سالم، برای داشتن زندگی سالم، در حقوق اساسی بشر نیز مورد توجه قرار گرفته است، لذا دسترسی بـه آب آشامیدنی سالم از اهم موارد حفظ سلامتی بشر می باشد.

آب آشامیدنی تصفیه شده

. آلودگی آب های آشامیدنی

عوامل زیادی هستند که سبب آلودگی آب آشامیدنی می گردند که اگر به این عوامل توجه نشود، شاهد بروز و انتقال بیماری های زیادی از مصرف آب آلوده در جهان خواهیم بود. برخی از این عوامل عبارتند از، دفـع نامناسـب فاضـلاب و مـواد زائـد جامد موجود در آن، استفاده بیش از حد از مواد شیمیایی ( سموم و کودهاي شیمیایی )، وضعیت نامطلوب شبکه لوله کشی و انتقـال آن که منجر به نادیده گرفته شدن اهمیت آب سالم، می شود.

آب خنک و گوارا

 از سایر مواردی که موجب آلودگی زیاد آب می شود، وجود انواع مختلفی از میکروارگانیسم ها در آب، می باشد که از اثرات آن بر روی سلامت بشر، می توان بیماری هاي روده اي و حاد را برشمرد؛ و همچنین وجود برخی از املاح و مواد شیمیایی محلول در آب، در صورتی که بیش از حد مجاز باشند، می توانند در دراز مدت، باعث بروز بیماریها و ناتوانی هاي مختلفی در بدن شوند، که این مطلب نیز، مجددا می تواند از اهمیت آب در حفظ سلامت بشر سخن بگوید.

آب معدنی سالم و غنی از املاح طبیعی

. مصرف بی رویه منابع آب زیر زمینی

انسان ها همواره در طول تاریخ با مصرف بیش از حد منابع آب شیرین از جمله سفره های آب زیر زمینی ، قنات ها و آب انبار ها همچنین با حفر بی حد و اندازه چاه های آب در مناطق مختلف و استفاده فراوان از آنها به منظور آبیاری مزارع و باغات خود موجب کمبود منابع آب شیرین در جهان شده اند .

آمارهای سازمان بهداشت جهانی و یونیسف پیرامون آب

 آماری نیز وجود دارد که در خصوص اهمیت آب سالم در دنیا اطلاعات جالبی را بازگو می نمایند. بر همین اساس طبق گـزارش سـازمان بهداشـت جهانی و یونیسف، 1/1 میلیارد نفر از مردم جهان در سال، بـه منـابع آب آشـامیدنی سـالم دسترسـی ندارند که باعث بروز بسیاری از بیماری ها در این جوامع شده است. و از 4 میلیارد انسان مبتلا به اسهال، 2/2 میلیون نفر در سال، به دلیل عدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم، جان خود را از دست می دهند.

آب مایه حیات

همچنین، بـر اسـاس گزارش های یونیسف و سازمان بهداشت جهانی در ارتباط با اهمیت آب، هر سال، از هر پنج کودك، یک نفـر جان خود را از دست می دهد که 15 درصد از مرگ و میر کودکان، مربوط به سنین زیر 5 سال می شود. علاوه بر این، اسهال، سالانه باعث بروز 54 میلیون از کار افتادگی می شود همچنین کمیت و کیفیت نامطلوب آب آشامیدنی و بهسـازي نامناسـب آن نیز، از جمله عوامل بروز مـرگ و میر در جهان یاد شده اند. که این نیز از اهمیت نوشیدن آب سالم می باشد.

آب خنک و گوارا

ویژگی های آب سالم آشامیدنی

از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی، مهـم ترین ویژگی هاي منابع آب آشامیدنی، علاوه بر تازگی و عـدم وجود رنگ، بو و مزه ناخوشایند، باید عاري از میکروارگانیسـم و مواد شیمیایی خطرساز بـراي سـلامتی انسـان نیـز باشـد.

همچنین مقدار مجاز PH برای آب آشامیدنی 6/5 الی 8/5 می باشد و میزان مطلوب سختی کل 200 میلی لیتر و حداکثر مقدار مجاز آن500 میلی گرم بر لیتر است.

ادامه مطلب